KVB1 › Betonning
Lateraal IALA-A
Rood bakboord, groen stuurboord — vaargeulmarkering.
Laterale betonning markeert de randen van het vaarwater. In Nederland werken we met twee verwante systemen: SIGNI voor het binnenwater (BPR-gebied) en IALA-A voor de zee. Beide zijn op elkaar afgestemd, maar de betonningsrichting verschilt.
Kleuren en vormen
De basisregels gelden in beide systemen:
| Zijde | Kleur | Vorm (dagmerk) | Topteken |
|---|---|---|---|
| Rechter zijde | Rood | Stomp (cilinder) | Rode cilinder |
| Linker zijde | Groen | Spits (kegel) | Groene kegel |
"Rechter" en "linker" zijn bekeken in de betonningsrichting — niet vanuit jouw vaarrichting. Daar zit precies de denkfout die kandidaten maakt struikelen.
Maak deze fout niet
Ervan uitgaan dat rood altijd rechts ligt vanuit jouw schip gezien. Niet zo: het hangt af van of je met of tegen de betonningsrichting in vaart.
De betonningsrichting
SIGNI (binnenwater, BPR-gebied): richting van land naar zee. Op rivieren is dat met de stroom mee, op kanalen van een hoger gelegen kanaal naar lager. Bij vertakkingen: van het nevenvaarwater naar het hoofdvaarwater.
IALA-A (zee): richting van zee naar land — andersom dus.
Dat zorgt voor een merkwaardige situatie aan de kust: een schip dat van zee een rivier opvaart, vaart aanvankelijk in de IALA-A-richting (groene tonnen rechts), maar zodra het in BPR-gebied komt, vaart het tegen de SIGNI-richting in (rode tonnen rechts).
Het GRAS-ezelsbruggetje
Eenvoudig om te onthouden bij invaren van een haven (zowel SIGNI als IALA-A):
Ezelsbruggetje
GRAS = Groen Rechts Aan Stuurboord
Bij het invaren van een haven of riviermond houd je groen rechts (aan stuurboord) en rood links (aan bakboord). Bij het uitvaren omgekeerd.
Dit werkt vrijwel altijd, want havens en riviermondingen liggen aan land — en de betonningsrichting wijst altijd "naar binnen" (SIGNI) of "vanuit zee naar binnen" (IALA-A) bij het invaren.
Maak deze fout niet
Denken dat je altijd "rechts moet houden" zoals in het wegverkeer. Op het water houd je je gewoon tussen de betonning — welke kleur waar ligt is voor je positie niet relevant zolang je tussen rood en groen blijft.
Nummering en lichten
Nummering — In de betonningsrichting genummerd, oneven (1, 3, 5, …) aan groen (linker) zijde, even (2, 4, 6, …) aan rode (rechter) zijde. Begin van een vaarwater = lage nummers.
Lichten — Niet alle tonnen hebben licht, maar als ze het hebben:
- Rood licht op rode (rechter) ton
- Groen licht op groene (linker) ton
- Verschillende lichtkarakters (knipperend, schitterend, vast) om individuele tonnen te onderscheiden
Splitsing van het vaarwater
Op een splitsing kun je een splitsingsmarkering tegenkomen: een ton met rode en groene banden boven elkaar. De bovenste kleur geeft aan welke kant het hoofdvaarwater ligt:
- Rode band boven (groen onder): hoofdvaarwater rechts — houd de ton aan stuurboord (alsof het een rode ton was)
- Groene band boven (rood onder): hoofdvaarwater links — houd de ton aan bakboord
In het BPR-gebied wordt een ander principe gebruikt voor scheidingsmarkering: een bolvormige ton (zonder topteken) ligt midden in een splitsing, en je kunt er aan beide kanten langs.
Bronnen
Gebaseerd op BPR Bijlage 8 (SIGNI-systeem) en IALA Maritime Buoyage System regio A.
Oefen 4 vragen over Lateraal IALA-A
Test wat je net hebt gelezen.