KVB1 › Geluidsseinen
Geluidsseinen
Stoot- nood- en manoeuvreseinen en hun betekenis.
Voor de marifoon en de mobiel werden geluidsseinen al gebruikt — en op het water gelden ze nog steeds. Korte en lange stoten op een hoorn of toeter communiceren in een paar seconden wat er gaat gebeuren: ik ga naar stuurboord, ik vaar achteruit, ik zit in nood.
De stootlengtes — vier soorten
Het BPR (art. 1.01 onder C) definieert vier soorten stoten:
| Soort | Duur |
|---|---|
| Zeer korte stoot | ongeveer ¼ seconde |
| Korte stoot | ongeveer 1 seconde |
| Lange stoot | ongeveer 4 seconden |
| Reeks zeer korte stoten | minstens 6 stoten, elk ¼ seconde |
De tijdruimte tussen twee opeenvolgende stoten is meestal ongeveer 1 seconde. Bij een reeks zeer korte stoten ook ¼ seconde.
Een groot motorschip moet bij elk geluidssein óók een geel helder rondom schijnend lichtsein tonen (een "fluitlicht"). Een klein schip is dat niet verplicht — een simpele scheepstoeter volstaat.
Wat mag een klein schip wel en niet seinen?
Belangrijk onderscheid: een klein schip mag NIET de standaard manoeuvreerseinen geven (BPR art. 4.02 lid 3).
Toegestaan voor klein schip (afdeling A van Bijlage 6 + mistsein):
- Attentiesein — 1 lange stoot (let op!)
- "Ik kan niet manoeuvreren" — 4 korte stoten
- Noodsein — herhaalde lange stoten of klokslagen
- Mistsein — 1 lange stoot bij slecht zicht (alleen varend, niet stilliggend)
Verboden voor klein schip (afdelingen B, C, D, E van Bijlage 6):
- "Ik ga stuurboord uit" (1 korte) — niet door klein schip geven
- "Ik ga bakboord uit" (2 korte) — niet door klein schip geven
- "Ik sla achteruit" (3 korte) — niet door klein schip geven
- Voorbijloop-seinen — niet door klein schip geven
Maak deze fout niet
als kleine schipper denken "ik geef gewoon 1 korte stoot om aan te geven dat ik naar stuurboord ga". Niet doen — dit sein is voor groot schip én kan verwarring veroorzaken. Voor klein schip: marifoon of zichtbare manoeuvre.
Algemene seinen (afdeling A Bijlage 6)
Deze seinen mogen door alle schepen worden gegeven (klein én groot):
| Sein | Betekenis |
|---|---|
| 1 lange stoot | Attentiesein — let op! |
| 4 korte stoten | Ik kan niet manoeuvreren |
| Reeks zeer korte stoten | Gevaar voor aanvaring |
| Herhaalde lange stoten / klokslagen | Noodsein — vraag om hulp |
| 4 korte + 1 lange | Medische hulp gewenst |
| Kort — lang — kort — lang... (15 min) | Blijf-weg sein (brand/explosiegevaar) |
Het blijf-weg sein is bijzonder: het wordt herhaald gedurende minstens 15 minuten en betekent voor andere schepen: vensters dicht, open vuur doven, rechtsomkeert maken.
Maak deze fout niet
het noodsein vergeten in een mistige paniek. Onthoud: herhaalde lange stoten of een aanhoudend luiden van de scheepsklok = "ik heb hulp nodig". Gebruik dit als de marifoon defect of onbereikbaar is.
Manoeuvreerseinen voor groot schip (afdelingen B-E)
Voor het examen moet je weten wat een groot schip seint, ook al mag je het zelf niet geven:
Naderen op tegengestelde koers / koerskruisen:
- 1 korte stoot — "Ik ga naar stuurboord"
- 2 korte stoten — "Ik ga naar bakboord"
- 3 korte stoten — "Ik sla achteruit"
Voorbijlopen (inhalen):
- 2 lange + 2 korte — "Ik wil voorbij over bakboord van u" (ik passeer aan jouw bakboord-zijde)
- 2 lange + 1 korte — "Ik wil voorbij over stuurboord van u"
- 1 lange + 1 korte + 1 lange + 1 korte — "Ik kan u niet laten voorbijlopen"
Keren:
- 1 lange + 1 korte — "Ik keer over stuurboord"
- 1 lange + 2 korte — "Ik keer over bakboord"
In- en uitvaren van havens en nevenvaarwateren:
- 3 lange + 1 korte — "Ik ga naar stuurboord een haven of nevenvaarwater"
- 3 lange + 2 korte — "Ik ga naar bakboord"
Maak deze fout niet
"1 kort = bakboord" omdat het er minder is. Onthoud andersom: 1 = stuurboord, 2 = bakboord, 3 = achteruit. Steeds een korte stoot meer = de "minder normale" richting.
Mistseinen — bij slecht zicht (afdeling G)
Bij slecht zicht geef je een mistsein om hoorbaar te zijn:
Varend groot schip / klein motorschip:
- 1 lange stoot, tussenpoos ten hoogste 1 minuut
Stilliggend schip:
- Reeks klokslagen (ongeveer 4 seconden duur), tussenpoos max 1 minuut
- Of: slagen van metaal op metaal
Belangrijk: een stilliggend klein schip mag geen mistsein geven (art. 4.02 lid 2). Wel een algemeen geluidssein bij gevaar, maar geen vaste mist-herhaling.
Maak deze fout niet
stilliggend in de mist denken "ik geef ook een lange stoot". Niet doen — varend schip geeft die. Stilliggend = klok of metaal.
Bij bruggen en sluizen
Voor het openen van een brug of bediening van een sluis:
- 1 lange stoot — verzoek om bediening
In de praktijk wordt dit meer en meer vervangen door marifoon (verplichte oproep via het juiste blokkanaal / sluiskanaal — zie B.11 Gebodstekens).
Bronnen
Gebaseerd op BPR art. 4.01–4.02 (algemene bepalingen geluidsseinen) en BPR Bijlage 6 (volledige sein-tabel, afdelingen A t/m G).
Oefen 11 vragen over Geluidsseinen
Test wat je net hebt gelezen.