KVB1 › Verkeerstekens
Gebodstekens (B-tekens)
Blauwe cirkels: verplichte vaarroutes en richtingen.
Een gebodsteken verplicht je iets te doen. Het is het tegenovergestelde van een verbodsteken (A): waar A zegt "dit mag niet", zegt B "dit moet je". B-tekens zijn herkenbaar aan vierkante witte borden met een rode rand en een zwart symbool of opschrift.
Vorm en juridische basis
Alle B-tekens zijn:
- Vierkant, wit met rode rand
- Zwart symbool of opschrift binnenin
- Aangeduid in Bijlage 7 BPR
De verplichting om gehoor te geven aan een gebodsteken staat in art. 5.01 lid 1 BPR: schippers moeten gevolg geven aan alle verkeerstekens die een gebod of verbod bevatten. Negeren is strafbaar.
Maak deze fout niet
Een blauw bord een gebodsteken noemen. Blauw = aanwijzing (E-teken). Gebodstekens zijn altijd wit met rode rand.
B.1 t/m B.4 — de route voorgeschreven
Deze vier tekens bepalen welke weg je in een vak van de vaarweg moet volgen (art. 6.12 BPR):
| Teken | Betekenis |
|---|---|
| B.1 | Verplichting de richting van de pijl te volgen |
| B.2 | Verplichting de vaargeul over te steken naar bakboord |
| B.3 | Verplichting de vaargeul over te steken naar stuurboord |
| B.4 | Verplichting de vaargeul over te steken (a: naar bakboord, b: naar stuurboord) |
Deze tekens kom je vooral tegen op locaties waar de vaarweg moet "splitsen" of waar tegemoetkomende vaart elkaar moet ontwijken via een verplichte oversteek.
B.5 t/m B.7 — stoppen, snelheid, sein
| Teken | Betekenis |
|---|---|
| B.5 | Verplichting te stoppen onder de in het reglement omschreven omstandigheden |
| B.6 | Verplichting de snelheid niet te overschrijden (getal in km/u erop) |
| B.7 | Verplichting een geluidssein te geven |
B.5 zie je voor sluizen, bruggen of meldposten — stoppen tot je toestemming krijgt om door te varen.
B.6 is het maximum-snelheidsbord. Het getal is altijd kilometer per uur ten opzichte van het water (niet over de grond). Bij stroom mee gaat dat dus anders dan bij stroom tegen.
B.7 vereist dat je een geluidssein geeft, vaak bij een onoverzichtelijk punt of voor het oproepen van een brugwachter.
Maak deze fout niet
Het snelheidsbord lezen als snelheid over de grond. Op stromend water moet je je snelheid ten opzichte van het water beperken — bij stroom mee betekent dat dus minder vaart maken.
B.8 en B.11 — opletten en marifoon
| Teken | Betekenis |
|---|---|
| B.8 | Verplichting bijzonder op te letten |
| B.11 | Verplichting gebruik te maken van de marifoon |
B.8 (uitroepteken-achtig symbool) staat op plaatsen waar bijzondere oplettendheid vereist is — kruising, sluis-monding, drukke beroepsvaartzone.
B.11 vereist dat je je marifoon uitluistert (en eventueel inschakelt) op het kanaal dat onder het bord staat aangegeven (vaak op een onderbord met een getal, bijvoorbeeld "VHF 22"). Heb je geen marifoon en geldt B.11, dan mag je niet doorvaren.
B.9 — voorrang verlenen bij invaren hoofdvaarwater
Het belangrijkste B-teken voor het examen is B.9 — het teken dat aan de monding van een nevenvaarwater of haven staat en bepaalt dat schepen die het hoofdvaarwater opvaren voorrang moeten verlenen (art. 6.16 lid 8 BPR).
Twee varianten:
- B.9a — driehoekige pijl: verplichting niet het hoofdvaarwater op te varen of over te steken indien de scheepvaart op het hoofdvaarwater hierdoor zou worden genoodzaakt koers of snelheid plotseling te wijzigen
- B.9b — soms uitgevoerd met andere driehoek-oriëntatie voor specifieke richting
Het verschil tussen B.9 (voorrang) en de standaard medewerkingsregel (zonder B.9) is uitgebreid behandeld in het topic Voorrang vs. medewerking.
Maak deze fout niet
Denken dat B.9 een verbod is om het hoofdvaarwater op te varen. Niet zo — je mag opvaren, je moet alléén voorrang verlenen aan de schepen die er al varen.
Snel-overzicht alle B-tekens
| Teken | Betekenis in één zin |
|---|---|
| B.1 | Volg de richting van de pijl |
| B.2 / B.3 / B.4 | Steek de vaargeul over (richting per variant) |
| B.5 | Stop |
| B.6 | Maximum snelheid (km/u t.o.v. water) |
| B.7 | Geluidssein geven |
| B.8 | Bijzonder opletten |
| B.9 | Voorrang verlenen aan hoofdvaarwater |
| B.11 | Marifoon gebruiken (kanaal op onderbord) |
Bronnen
Gebaseerd op BPR art. 5.01, 6.12, 6.16 lid 8 en Bijlage 7 (B-serie verkeerstekens).