Hoofdvaarwater & nevenvaarwater

Hoofdvaarwater — het belangrijkste vaarwater, waar de doorgaande scheepvaart in principe voorrang heeft. Vaak een rivier, kanaal of belangrijke vaarroute.

Nevenvaarwater — een vaarwater dat uitmondt in het hoofdvaarwater. Denk aan een zijkanaal dat aansluit op een rivier, of een verbindingswater tussen twee meren.

Haven — voor de regels van art. 6.16 wordt een haven (waar je een hoofdvaarwater uitvaart of invaart) op dezelfde manier behandeld als een nevenvaarwater.

Op de waterkaart is het onderscheid meestal duidelijk:

• Een rivier of groot kanaal is doorgaans hoofdvaarwater
• Een zijkanaal of haven die daarop uitkomt, is nevenvaarwater
• Bij een T-splitsing van twee gelijkwaardige kanalen geldt geen hoofd-nevenvaarwater-onderscheid (zie hieronder)

Soms staat het ook op borden langs het water aangegeven, of staat er een verkeersteken B.9 aan de monding — dat is een sterke aanwijzing dat het uitmondende water als nevenvaarwater wordt behandeld.

Verkeersteken B.9 (vierkant blauw bord met witte driehoek/pijl) staat aan de monding van een nevenvaarwater of haven en betekent: schepen die uit dit water het hoofdvaarwater opvaren, moeten voorrang verlenen aan de schepen op het hoofdvaarwater.

Zonder B.9 geldt een lichtere regel: medewerking verlangen (zie het topic Voorrang vs. medewerking). Dat verschil is essentieel — het bepaalt hoe streng de uitvarende schipper moet uitwijken.

Niet elke vaarwater-kruising is een hoofd/neven-situatie. Bij twee gelijkwaardige vaarwateren — bijvoorbeeld twee kanalen van vergelijkbare functie en grootte die T- of X-vormig samenkomen — geldt art. 6.16 BPR niet.

Dan val je terug op art. 6.17 lid 1 BPR: de regels voor koerskruisen. Wie van rechts komt heeft daar voorrang (met enkele uitzonderingen voor groot/klein-onderscheid).